Öz izleme nedir?

Öz izleme nedir?

20 MART 2018- 2 DAKİKA- Psk. Zeynep Mıcık

Söz konusu sağlık olunca hem fiziksel hem de zihinsel belirtilerin farkında olmakta büyük fayda var. Eğer kişi rahatsızlık belirtilerini en doğru haliyle ifade edemezse en doğru tedavi yöntemini almaktan da uzaklaşmış olur. Bu nedenle kişinin kendini günü gününe gözlemlemesi anlamına gelen öz-izleme (self-monitoring) depresyon gibi birçok psikolojik rahatsızlığın tedavisinde sık sık başvurulan yöntemlerden biridir. Ebner-Priemer ve Trull (2009) tarafından yürütülen bir araştırmaya göre psikolojik rahatsızlıklarda öz-izlemenin altı büyük faydası mevcut:

  • Doğruluk oranını arttırır ve geçmişe dönük yanılsamaları azaltır
  • Düzenli kullanımda dinamik süreçleri ortaya çıkarır
  • Psikolojik, fizyolojik ve davranışsal süreçler bir arada değerlendirilir
  • Belirli bir duruma ya da olaya göre değişen ruh hali tespit edilebilir
  • Anında farkındalık kazanmayı sağlar
  • Değerlendirmeler genellenebilir

Duygularınızın değişimini sadece rahatsızken takip etmeniz gerekiyor diye bir durum söz konusu da değil. Nasıl ki günde kaç adım attığını merak eden her kişi kilo vermeyi amaçlamıyorsa siz de sadece kendi ruh sağlığınızı takip etmek için kullanabilirsiniz. Bu sayede zamanla kendi duygularınızı ve davranışlarınızı derinlemesine inceleme fırsatı yakalayabilirsiniz ve kendinize karşı farkındalık geliştirebilirsiniz. Örneğin, sizi nelerin mutlu ettiğinin listesini oluşturup bunları daha fazla uygulamaya başlayabilirsiniz. Böylece hayatınızda mutluluk için daha fazla yer ayırma imkanı oluşur. Aynı zamanda, düzenli kullanıldığı durumlarda elinizde harika bir kaynak olacak. “Geçen yaz nasıl hissediyordum, neler yapıyordum” diye düşündüğünüz anda geriye dönüp inceleme şansınız olacak.

Tekrar belirtmekte fayda var, bu günlüklerden en çok faydayı almak için günü gününe doldurulması gerekiyor. Bu noktada devreye akıllı telefon uygulamaları giriyor. Erişimi ve kullanımı kolay olan bir çok mobil öz-izleme uygulaması mevcut. Hem daha az vakit alıyor hem de bildirimler sayesinde gün kaçırmadan günlüğünüzü doldurma şansınız oluyor. Walsh ve arkadaşları (2016) tarafından yürütülen bir inceleme çalışmasına göre kullanıcılar mobil öz-izleme uygulamalarını genel olarak kullanışlı, kolay, tatmin edici; başa çıkmaya ve farkındalık kazandırmaya da yardımcı olarak değerlendiriyor. Yine benzer bir çalışmada mobil öz-izleme uygulamalarının motive edici ve amaç belirlemeye yardımcı olduğu belirtiliyor (Naslund ve arkadaşları, 2015).

Siz de böyle bir uygulamaya ihtiyaç mı duyuyorsunuz? O halde Ruhuna İyi Bak tarafından geliştirilen Türkiyenin ilk mobil öz-izleme uygulaması Duygu Durum Günlüğünü ücretsiz olarak kullanabilirsiniz. İki kısımdan oluşan uygulama ilk önce o gün nasıl hissettiğinizi soruyor ve daha sonra da o gün nelerle uğraştığınız belirtmenizi istiyor. İlerleyen süreçlerde oluşturulan grafikler sayesinde de duygu durumunuzu pratik bir şekilde inceleme şansınız olacak. Gün içerisinde ayıracağınız kısa bir süre ile siz de gelişiminizi takip edebilir, kendi iç dünyanıza yönelik bir farkındalık kazanabilirsiniz.

Ebner-Priemer, U. W., & Trull, T. J. (2009). Ecological momentary assessment of mood disorders and mood dysregulation. Psychological assessment, 21(4), 463.

Naslund, J. A., Marsch, L. A., McHugo, G. J., & Bartels, S. J. (2015). Emerging mHealth and eHealth interventions for serious mental illness: a review of the literature. Journal of mental health, 24(5), 321-332.

Walsh, S., Golden, E., & Priebe, S. (2016). Systematic review of patients participation in and experiences of technology-based monitoring of mental health symptoms in the community. BMJ open, 6(6), e008362.