Duygu Çeşitliliği ve İnsan Psikolojisi Üzerindeki Etkisi

Duygu Çeşitliliği ve İnsan Psikolojisi Üzerindeki Etkisi

17 KASIM 2017- 2 DAKİKA- Psk. Zeynep Mıcık

Psikoloji literatürüne göre evrensel olarak paylaşılan 6 adet temel duygu bulunmakta. Bunlar mutluluk, üzüntü, korku, tiksinme, şaşkınlık ve öfkedir (Black & Jacoob, 1995). Yeni araştırmalar gösteriyor ki aslında bu altı duygudan daha fazlasını deneyimliyoruz. Cowen ve Keltner (2017) çalışmalarında farklı duyguları ortaya çıkartmak için katılımcılara 2000’in üzerinde video izlettirdi. Bu çalışmada duygular 27 farklı kategoride tanımlanıyor. Ayrıca duyguların belirgin ya da bağımsız olmadıklarını, daha çok derecelerine göre birbirinden ayrıştığı not edildi. Örneğin bizlerde % 83 eğlence duygusu uyandıran bir görüntü aynı zamanda %4 kaygı da uyandırabilir. Çalışmada kullanılan videoları ve uyandırdığı duyguları merak ediyorsanız buradan göz atabilirsiniz.

Trampe ve arkadaşları (2015) 11 bin kişiden fazla katılımcıyla beraber gayet yenilikçi bir çalışma yürüttüler. ‘58 Saniye’ adını verdikleri bir telefon uygulaması sayesinde insanların duygularını anlık olarak takip ettiler. Uygulamanın işleyişi şöyle: gün içerisinde rastgele zamanlarda katılımcılara duygu durumlarına yönelik kısa birer anket gönderildi ve çalışma süresince toplamda yarım milyon anket cevaplanmış oldu. Anketlerde katılımcılara 9 olumlu, 9 olumsuz olmak üzere toplam 18 duygudan hangilerini hissettikleri sordular. Aynı zamanda o anda herhangi bir duygu hissetmiyorlarsa bunu da belirtebilecekleri söylendi ve katılımcıların %90’ının gün içerisinde herhangi bir anda en azından bir duyguyu hissettiği bulundu. Gün içerisinde en yaygın hissedilen duyguların keyif, sevgi ve kaygı olduğu belirtildi. Bir diğer bulgu da katılımcıların olumsuz duygulara kıyasla 2.5 kat daha fazla olumlu duygu hissettiği. Bir diğer şaşırtıcı bulgu da sık sık olumsuz ve olumlu duyguların beraber hissedildiği. Buna rağmen kişiler utanç, minnettarlık ve keyif gibi bazı duyguları diğer duygulardan bağımsız ya da diğer duygularla çok nadir aynı anda hissettikleri çalışmada not edildi. 

Peki bu kadar çok çeşitli duyguyu yaşayabiliyor olmamız bizler için iyi mi yoksa kötü mü? Bu sorunun cevabı Quoidbah ve arkadaşlarının (2014) çalışmasından geliyor. 35 binden fazla katılımcıyla gerçekleştirilen çalışmanın sonuçları gayet ilginç! Gün içerisinde daha çeşitli duyguları- sadece olumlu, sadece olumsuz veya ikisi beraber olmak üzere- deneyimleyen katılımcıların depresyon belirtilerinin daha düşük olduğu bulunmuş. Bu çalışmaya benzer büyük ölçekli başka bir çalışmada insanların gün içerisindeki duygu çeşitliliğini sağlık geçmişleriyle kıyaslamışlar ve olumlu olumsuz fark etmeksizin gün içerisinde daha çeşitli duyguları deneyimleyen katılımcıların daha nadir doktora gittiğini, hastanede daha az vakit geçirdiğini ve daha az ilaç kullandığını bulmuşlar (Ong ve arkadaşları, 2017). Bu iki çalışma da gösteriyor ki gün içerisinde birçok duyguyu deneyimleyebilmek hem zihinsel hem de fiziksel sağlığımız için gayet yararlı! Sağlık ve duygu çeşitliliği arasındaki bağlantıyı inceleyen çalışmalar bu durumun insanlar için faydalı olduğu yönünde ilerliyor. Bizlere de yeni çalışmaları merakla beklemek düşüyor.


Cowen, A. S., & Keltner, D. (2017). Self-report captures 27 distinct categories of emotion bridged by continuous gradients. Proceedings of the National Academy of Sciences, 114(38), E7900-E7909.

M.J. Black and Y. Yacoob, Tracking and Recognizing Rigid and Non-Rigid Facial Motions using Local Parametric Models of Image Motions, International Workshop on Automatic Face- and Gesture-Recognition}, Zurich, 1995, 12-17.

Ong, A. D., Benson, L., Zautra, A. J., & Ram, N. (2017). Emodiversity and Biomarkers of Inflammation.

Quoidbach, J., Gruber, J., Mikolajczak, M., Kogan, A., Kotsou, I., & Norton, M. I. (2014). Emodiversity and the emotional ecosystem. Journal of experimental psychology: General, 143(6), 2057.

Trampe, D., Quoidbach, J., & Taquet, M. (2015). Emotions in everyday life. PloS one, 10(12), e0145450.

Wei, M. (2017, Eylül 11). There Are 27 Different Emotions, New Study Suggests. Erişim tarihi: 17 Ekim, 2017, https://www.psychologytoday.com/blog/urban-survival/201709/there-are-27-different-emotions-new-study-suggests 
The Bronfenbrenner Center for Translational Research (BCTR). (2017, Eylül 20). All of the Feelings: Emotional Diversity Linked to Health. Erişim tarihi: 17 Ekim, 2017, https://www.psychologytoday.com/blog/evidence-based-living/201709/all-the-feelings-emotional-diversity-linked-health