Aşık İnsanlar Hakkında 10 Gerçek!

Aşık İnsanlar Hakkında 10 Gerçek!

14 KASIM 2017- 4 DAKİKA- Psk. Zeynep Mıcık

Aşık olduğumuz kişiyi nasıl seçeriz? Hemen cevaplayabilmesi çok zor bir sorudur. Bunun sebebi de aşkın yapısıyla alakalı çünkü işin içinde bir çok faktör var. Basitçe anlatmak gerekirse aşık olduğumuz kişide dikkat ettiğimiz iki şey var: dış görünüş ve kişisel özellikler. Bizler bu ikisinin de dengelenmiş olduğu kişileri seçiyoruz aslında. Diyelim ki çok güzel biriyle tanıştınız ama kişisel özelliklerinden pek de hoşlanmadınız. Ya da başka biriyle tanıştınız, kişisel özelliklerini çok beğendiniz ama bu sefer de görünüşü hiç hoşunuza gitmedi. Bu iki ilişkiden herhangi biri yürüyebilir mi? Muhtemelen hayır diyeceksiniz. İlişkilerde aradığımız da esasında budur: biriyle romantik bir bağ kurabilmemiz için karşı tarafın bu dengeye sahip olması gerekir. Unutmayın bu yalnızca en temel noktasıdır ilişkilerin. Etkileyici daha birçok faktör var. Yani yapısı itibarıyla ‘biraz’ karmaşıktır aşk.

İşte aşkı biraz daha anlayabilmek için bazı gerçekler!

1. Aşk sizi ‘daha az akıllı’ yapar

Aşk ve bağımlılık karşılaştırıldığında (Reynaud ve arkadaşları, 2010) ortaya çıkan sonuç şu: aşık olduğumuz kişiyi saplantı haline getirip bütün dikkatimizi ona verdiğimiz için ders çalışmak, işe gitmek gibi sıradan, günlük aktivitelerde “aksama”lar yaşanıyor. Aynı zamanda, bir iş ile uğraşırken etrafta olan diğer şeyleri göz ardı edebilme yeteneğimiz de olumsuz anlamda etkileniyor (van Steenbergen ve arkadaşları, 2014). Aynı zamanda aşık olmak beynimizdeki “keyif merkezi”ni harekete geçirdiği esnada bilişsel yeteneklerimiz için gerekli olan diğer merkezlerin kapanmasına da neden olabiliyor (Wlodarski & Dunbar, 2014).

2.  Aşk bağımlılık yapar

Özellikle yeni ilişkilerde, aşık olunan kişiyi düşünmek beynin ön tegmental alanını harekete geçirir ve bu da beynin “keyif” merkezine doğru dopamin salgılanmasını sağlar. Gösterdiği etki ise bir hayli bağımlılık yapan uyuşturucu maddelere benziyor! Aynı zamanda aşık olmak norepinefrin hormonunun salgılanmasına da neden oluyor ve tıpkı uyuşturucu kullanıcılarının deneyimlerine benzer şekilde kalp atış hızını ve tansiyonu arttırıyor.

3. Aşk pervasızlaştırır

Beynin muhakeme ve kontrol merkezi olan prefrontal korteks ve tehdit-tepki sistemini çalıştıran amigdala aşık olduğumuzda daha yavaş çalışır. Bu ikisinin birleşimi ise kişinin risk almak için daha hevesli olmasına neden olur!

4. Hormonlar!

Oksitosin iki kişinin arasındaki duygusal bağın kuvvetlenmesini kolaylaştıran bir hormondur. İlişkilerinin erken döneminde daha yüksek seviyelerde bu hormona sahip olan çiftlerin, daha düşük seviyede olan çiftlere kıyasla, ilişkilerinin daha uzun soluklu olduğu gözlemlenmiştir (Schneiderman ve arkadaşları, 2012). Aynı zamanda bu hormon sarıldığımız zamanlarda daha çok salgılanıyor. Yapılan çalışmalar gösteriyor ki oksitosin ağrı kesici etkisi gösterebiliyor.

Öneri: Ağrı kesicilere sarılmadan önce sevdiklerinize sarılmayı deneyebilirsiniz.

5. Kalbinizi gerçekten de kırabilir

Ayrılık, sevilen kişinin kaybı, boşanma, sevilen kişiden uzakta kalmak, ihanet gibi nedenler kişinin kalbinde fiziksel ağrı hissetmesine yol açabilir. Bu durum ‘kırık kalp sendromu’ olarak adlandırılır. Derin acılar yaşamak kalbi zayıflatan, göğüs ağrılarını arttıran ve kişinin nefesinin kesilmesine yol açan kimyasallar salgılanmasına neden olur. Bu sendrom sık sık kalp krizi ile karıştırılır ve kadınlarda daha sık görülür (Amerikan Kalp Derneği, 2016).

6. Gözler kalbin aynası mıdır?

Evet. Sevilen kişinin gözlerinin içine bakmak ve gülümsemek aşkın sadece romantik tarafına ait değil; aynı zamanda biyolojik! Yeni doğan bebeklerin ve aşık insanların ortak noktası sevilen kişinin gözlerinin içine bakarak gülümsemektir ve güçlü bir duygusal bağın göstergesidir. Ferrer ve Helm tarafından yürütülen bir araştırmaya göre aşık olan çiftler birbirlerinin gözlerine 3 dakika baktıktan sonra kalp atışları senkronize oluyor! (2012)

7. Evlilik sizi daha mutlu yapar

Neredeyse çalışma yapılan her ülkede evli insanların daha mutlu olduğu bulunmuştur. İrlanda hariç! Bu ülkede hiç evlenmemiş kişiler evli kişilerden daha mutlu (Stack & Eshleman, 1998).

8. Sadece ‘kafanızın içinde olan’ bir şey değil

Araştırmalara göre, romantik ilişkiler uzun vadede sağlık sorunlarına karşı etkili. Örneğin, özellikle erkekler için evlilik ölüm riskini azaltıyor (Manzoli ve arkadaşları, 2007). Yalnızlık ve sosyal çevre eksikliğinin ise sigara içmek kadar ömrü azalttığı bulunmuş (Holt-Lunstad, Smith, & Layton, 2010).

9. Evlilik aşkı öldürür mü?

Uzun süreli aşkın bir 'efsane' olmadığını söyleyebiliriz çünkü araştırmalar tam tersini gösteriyor. Acevedo ve Aron tarafından yürütülen bir inceleme çalışmasında uzun süreli romantik ilişkinin hem beraberlikten duyulan hazzı arttırdığı hem de kişinin kendini daha iyi hissetmesini sağladığı bulundu (2009).

10. Aşk olmadan asla! diyenler haklı

Harvard Üniversitesinde mutluluk üzerine yürütülen neredeyse 80 yıllık bir çalışmada kariyer, para, sağlık gibi şeylere sahip olunsa bile, destekleyici ve sevgi dolu ilişkileri olmayan kişilerin kendini mutlu olarak tanımlamadıkları bulundu. Aynı zamanda hayattan zevk almanın en büyük göstergesi de uzun ve güçlü ilişkiler (Waldinger, 2015). 


Holt-Lunstad, J., Smith, T. B., & Layton, J. B. (2010). Social relationships and mortality risk: a meta-analytic review. PLoS medicine, 7(7), e1000316.

Loving, T. J., & Slatcher, R. B. (2013). Romantic relationships and health. The Oxford handbook of close relationships, 617-637.

Ferrer, E. & Helm, J.L. (2012) Dynamical systems modeling of physiological coregulation in dyadic interactions. International Journal of Psychophysiology. DOI: 10.1016/j.ijpsycho.2012.10.013.

Wlodarski, R., & Dunbar, R. I. (2014). The effects of romantic love on mentalizing abilities. Review of General Psychology, 18(4), 313.

Manzoli, L., Villari, P., Pirone, G. M., & Boccia, A. (2007). Marital status and mortality in the elderly: a systematic review and meta-analysis. Social science & medicine, 64(1), 77-94.

Stack, S., & Eshleman, J. R. (1998). Marital status and happiness: A 17-nation study. Journal of Marriage and the Family, 527-536.

Schneiderman, I., Zagoory-Sharon, O., Leckman, J. F., & Feldman, R. (2012). Oxytocin during the initial stages of romantic attachment: relations to couples’ interactive reciprocity. Psychoneuroendocrinology, 37(8), 1277-1285.

van Steenbergen, H., Langeslag, S. E., Band, G. H., & Hommel, B. (2014). Reduced cognitive control in passionate lovers. Motivation and Emotion, 38(3), 444-450. doi:10.1007/s11031-013-9380-3

Reynaud, M., Karila, L., Blecha, L., & Benyamina, A. (2010). Is love passion an addictive disorder? The American Journal of Drug and Alcohol Abuse, 36(5), 261-267. doi:10.3109/00952990.2010.495183

Acevedo, B. P., & Aron, A. (2009). Does a long-term relationship kill romantic love?. Review of General Psychology13(1), 59.

Fugère, M. A. (2016, Temmuz 22). 3 Surprising Facts About the Dangerous Power of Love. Erişim tarihi: Ekim 3, 2017, https://www.psychologytoday.com/blog/dating-and-mating/201607/3-surprising-facts-about-the-dangerous-power-love
Chamorro-Premuzic, T. (2011, Nisan 24). The Science of Love: Personality & Romantic Preferences. Erişim tarihi: Ekim 3, 2017, https://www.psychologytoday.com/blog/mr-personality/201104/the-science-love-personality-romantic-preferences?collection=1080407
DiSalvo, D. (2014, Şubat 12). What Neuroscience Tells Us About Being in Love. Erişim tarihi: Ekim 3, 2017, https://www.psychologytoday.com/blog/neuronarrative/201402/what-neuroscience-tells-us-about-being-in-love
Curtin, M. (2017, Şubat 27). This 75-Year Harvard Study Found the 1 Secret to Leading a Fulfilling Life. Erişim tarihi: Ekim 3, 2017, https://www.inc.com/melanie-curtin/want-a-life-of-fulfillment-a-75-year-harvard-study-says-to-prioritize-this-one-t.html
The American Heart Association (2016, Nisan 18). Erişim tarihi: Ekim 3, 2017, http://www.heart.org/HEARTORG/Conditions/More/Cardiomyopathy/Is-Broken-Heart-Syndrome-Real_UCM_448547_Article.jsp#.WfMn4Gi0OM9
Waldinger, R. (2015). What makes a good life? Lessons from the longest study on happiness. Ted Talk https://www.youtube.com/watch?v=8KkKuTCFvzI